Kazım Koyuncu Kültür Merkezi etkinlikleri devam ediyor. 21 Kasım’da başlayıp Her on beş günde bir düzenlenen etkinliklerin üçüncüsü 19 Aralık Cumartesi günü saat 18.00’de başlayacak. Bu haftaki etkinliğimizde Türkiye tarihinde Aralık ayı içerisinde yaşanan iki katliam ile ilgili film gösterimleri yapılacaktır. Yaşanılanları hatırlamak benzerlerinin bir daha yaşanmaması için çok önemlidir. Bu yüzden tüm eğitmen, öğrenci ve gönüllülerimizi etkinliğimize katılmaya davet ediyoruz…

Etkinlik tarih ve başlangıcı: 19 Aralık Cumartesi / Saat 18.00

Etkinlik Programı:

18.00 – 19.00      Sessiz Ölüm filminin gösterimi.

Sessiz Ölüm: Hüseyin Karabey bu filmiyle, ABD, Almanya, İspanya ve İtalya'da mahkumların tecrit edildiği türdeki cezaevlerini ve oralardaki mahkumların yaşadıklarını belgeselleştirmiştir. Film, 13. Ankara Film Festivali'nde Ulusal Belgesel Film Yarışması İkincilik Ödülü kazanmıştır. (Film süresi 60 dakika)

19.10 – 20.40      Unutturulanlar – 3 / Maraş Katliamı filminin gösterimi

Unutturulanlar – 3 / Maraş Katliamı: Unutturulanlar serisinin üçüncüsü olan Maraş Katliamı belgesel filmi 1978 yılında Maraş’ta yaşanılan saldırıları birinci ağızdan anlatıyor. Saldırıları yaşayanlar ve dönemde orda çalışan saldırı tanıklarının anlatımlarını içeren belgesel bir tarihi canlı tanıkları tarafından önünüze seriyor. (Film süresi 1 saat 27 dakika)

19 Aralık ve Maraş Katliamlarını Unutmadık, Unutturmayacağız

Türkiye tarihi ezilen halklara ve devrimci demokrat güçlere karşı düzenlenen katliamlarla dolu. Devrimcilerin hapishanelerde katledildiği üzerinden 9 yıl geçen 19 Aralık katliamı ve 31 yıl önce gerçekleştirilen Maraş katliamı bunlardan sadece ikisi. Katliamları bir daha yaşamamak için önce unutmamak ve unutturmamak gerekiyor.

9 Yıl önce 19 Aralık’ta 20 cezaevine düzenlenen “hayata dönüş” operasyonu sonucu 32 devrimci katledildi, yüzlercesi yaralandı. Operasyon sırasında kimyasal maddelerin kullanıldığı belirlendi. Katliamla birlikte F tipi cezaevlerine geçiş sağlandı, tecride karşı gerçekleştirilen ölüm orucu eyleminde toplam 122 insan hayatını kaybetti. Sağ kalan birçok eylemci kalıcı sağlık problemleriyle yaşamaya mahkûm oldu. Amaç tüm toplumu tecride almak, toplumsal muhalefeti öncülerinden başlayarak susturmaktı. 19 Aralık 2000’den buyana insan doğasına ve insanlık onuruna aykırı bir cezalandırma sistemi olarak tecrit tüm cezaevlerinde yaygınlaştırıldı.

Maraş‘ta, 19 Aralık 1978’de bir sinemada patlatılan bombanın solcular ve Aleviler tarafından atıldığı söylentisiyle kentte katliam hazırlıkları tamamlandı.

20 Aralık'ta akşam saatlerinde Alevilerin yaşadığı Yeni Mahalle'deki Akın kıraathanesine patlayıcı madde atılır ve iki kişi yaralanır. Bir sonraki akşam ise Maraş Meslek Lisesi öğretmenlerinden Hacı Çolak ve Mustafa Yüzbaşıoğlu okuldan evlerine giderken silahlı saldırıya uğrarlar. Cenazenin kaldırılacağı gün "Bütün milliyetçi kardeşler, hat boyuna! Bugün komünistlerle hesaplaşma günüdür!" anonsları yapılmaya başlanır. Öğretmenlerin cenazesi, anonsla işaret verilen katliamın başlamasıyla kaldırılamaz ve askerler tarafından hastaneye götürülür. 22 Aralık 1978 günü başlayıp, yayılarak devam eden katliamda, 23 Aralık 1978 Cumartesi günü Yörükselim, Madaralı, Serintepe, Yusuflar, Dumlupınar, Yenimahalle ve Sakarya mahalleleri ve şehrin merkezinde; 24 Aralık 1978 Pazar günü, Sakarya ve Namık Kemal mahallelerinde. 24-25 Aralık 1978 günlerinde bu mahallelerde devam eden ayrıca köylerde de tam bir kıyım yapılır. Saldırganlar, dinamit lokumları, av tüfekleri, uzun namlulu silahlar, tabancalar, tahtalar, baltalar, balyozlar, zincirler, demir sopalar, tahta sopalar, kürekler, et satırları, benzin ve gaz bidonları ile saldırıda bulundular. Resmi rakamlara göre 105, gayri resmi rakamlara göre 500’ü aşkın kişi hayatını kaybetti. Alevi halkın yaklaşık yüzde 80’i kenti terk etti.

Olaylar sırasında içişleri bakanlığı koltuğunda oturan İrfan Özaydınlı’nın bir ekip kurarak yaptığı ve kamuya açıklanmayan araştırmada Katliamın planlanmasında Türkeş’in dünürü MİT hukuk müşavirinin de içinde olduğu 4 MİT mensubunun katliamı planladığı, AP Maraş İl Başkanı Faruk Kadıoğlu ile Belediye Başkanı Ahmet Uncu’nun katliamın aktörleri arasında olduğu belirtiliyordu. Aynı raporda katliamdan önce ve katliam boyunca Maraş’a farklı illerden kişilerin geldiği ve otellerde kaldığı belirlenmiştir. Dikkat çeken bir başka nokta da aynı günlerde Maraş'a, görülmedik fazlalıkta milli piyangocu akını olmasıdır. Rapor bu durumu "Milli piyangocuların Kahramanmaraş'a doluştuğu bu günlerde bazı evler ve işyerleri üç hilal çizilerek, bazıları ise üzerlerine çarpı konularak işaretleniyor, şehirde çeşitli yerlerde solcular, Aleviler ve hükümet aleyhine sloganlar yazılıyordu” diyerek anlatmıştır. Katliam başlamadan iki hafta önce EDEM Yağ Fabrikasında bazı işadamlarıyla AP ve MHP’lilerin Belediye Başkanı’nın ve MİSK temsilcisinin katıldığı bir toplantının yapıldığı, ABD Büyükelçiliği I. Katibi Robert Alexander Peck’in Katliamdan birkaç gün önce Maraş’a gittiği sağ partilerin il yöneticileriyle, sermaye çevreleriyle görüştüğü bilinmektedir.

Maraş sanıklarının sıkıyönetim mahkemelerindeki yargılamaları 1991 yılına kadar sürdü. Sanık olarak yargılanan 804 kişiden 29'u hakkında idam, 7 kişi hakkında müebbet hapis, 7'si 15-24 yıl, 29'u 10-15 yıl, 259'u da 5-10 yıl, 26'sı ise 1-5 yıl arasında hapis cezasına çarptırıldı. 379 kişi davadan beraat ederken 68 kişi firarda olduğu veya dava sırasında ölmüş olduğu için davadan düştü. Öte yandan ölüm ve müebbet hapis cezaları dışındakilere 1/6 oranında cezai indirim uygulanarak cezaları indirildi. Ardından mahkemenin karan Yargıtay tarafından bozulurken yeni yargılama sonucunda idam cezalan uygulanmadı. Haklarında ceza verilenlerin cezaları, Nisan 1991 yılında çıkarılan Terörle Mücadele Kanunu nedeniyle, ertelendi ve serbest bırakıldılar. Böylece kanlı olaylarla dolu Maraş dosyası sessizce kapatılmış oldu. Davada asıl suçlular, kontrgerilla ilişkileri açığa çıkarılmadı.

Devrimci mücadelenin hız kazandığı 70li yıllarda faşist saldırılar sistemli bir şekilde tırmandırılmış ve iç savaş koşulları faşist saldırılarla şiddetin tüm toplumda yaygınlaştırılmasıyla oluşturulmuştu. Kontrgerilla yöntemleri, katliamlar açık faşizme geçişin/askeri bir darbenin zemininin yaratılmasında aktif bir şekilde kullanıldı. Faşist saldırganlığın iç savaş stratejilerinden biri de Alevi ve Sünnilerin birlikte yaşadığı yerlerde anti-komünist, anti-alevi propagandayla ve Alevilere dönük katliamlarla halkları düşmanlaştırmak ve birbirine düşürmekti.

Faşist saldırılar, kontrgerilla operasyonları, katliamlar, iç savaş kışkırtmaları, şovenizmin tetiklenmesi ve halkların birbirine düşman edilmesi politikaları Maraş katliamından sonraki 31 yılda farklı biçimler altında ve farklı konjonktürlerde devam etti.

Halkların eşit ve özgür bir biçimde kardeşçe yaşadığı, demokratik bir ülke için yaşanan katliamları unutmamak, unutturmamak hepimizin sorumluluğu.